Ngày 05/03/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 18/2026/TT-BTC nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành các quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và các nghị định liên quan.

Thông tư này đóng vai trò quan trọng trong việc làm rõ cách thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và tổ chức kinh tế, đồng thời đảm bảo việc áp dụng thống nhất trong thực tế.

Bài viết dưới đây tổng hợp các nội dung đáng chú ý của Thông tư 18/2026/TT-BTC.

Download – Tải về Thông tư 18/2026/TT-BTC

1. Hướng dẫn chi tiết cách xác định thuế GTGT

Thông tư 18 hướng dẫn cụ thể việc xác định:

• Đối tượng chịu thuế GTGT

• Đối tượng không chịu thuế

• Cách tính thuế GTGT theo từng phương pháp

Doanh nghiệp cần xác định đúng phương pháp áp dụng:

Phương pháp khấu trừ thuế

Áp dụng với:

• Doanh nghiệp

• Tổ chức kinh tế

• Đơn vị có đầy đủ hóa đơn chứng từ

Thuế GTGT phải nộp được tính theo công thức:

Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

Phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu

Áp dụng với:

• Hộ kinh doanh

• Cá nhân kinh doanh

• Một số tổ chức đặc thù

Thuế GTGT phải nộp được tính theo:

Thuế GTGT = Tỷ lệ % × Doanh thu

Thông tư hướng dẫn cụ thể tỷ lệ thuế cho từng ngành nghề.

2. Thông tư 18/2026 Quy định rõ về khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Thông tư 18/2026/TT-BTC làm rõ điều kiện để khấu trừ thuế GTGT đầu vào, bao gồm:

• Có hóa đơn hợp pháp

• Thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn từ mức quy định

• Hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh chịu thuế

Điều này giúp hạn chế tình trạng khấu trừ thuế sai hoặc gian lận thuế.

3. Thông tư 18/2026 Bộ tài chính Hướng dẫn hoàn thuế GTGT

Thông tư cũng hướng dẫn các trường hợp được hoàn thuế GTGT, đặc biệt:

• doanh nghiệp xuất khẩu

• dự án đầu tư mới

• trường hợp thuế đầu vào chưa được khấu trừ hết

Doanh nghiệp cần chuẩn bị:

• hồ sơ hoàn thuế

• chứng từ chứng minh

• dữ liệu giao dịch hợp lệ

4. Thông tư 18/2026 Quy định về kê khai và nộp thuế

Thông tư 18 tiếp tục yêu cầu người nộp thuế thực hiện:

• kê khai thuế theo tháng hoặc quý

• nộp thuế điện tử

• sử dụng hóa đơn điện tử

Việc số hóa toàn bộ quy trình quản lý thuế giúp:

• tăng minh bạch

• giảm sai sót

• nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

5. Ý nghĩa đối với doanh nghiệp và kế toán

Thông tư 18/2026/TT-BTC có tác động trực tiếp đến:

Doanh nghiệp

• Cần cập nhật quy định mới về thuế GTGT

• Rà soát quy trình xuất hóa đơn

• Đảm bảo chứng từ hợp lệ

Bộ phận kế toán

• Cần nắm rõ điều kiện khấu trừ thuế

• Kiểm tra dữ liệu hóa đơn

• Chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế khi cần thiết

Kết luận

Thông tư 18/2026/TT-BTC là văn bản quan trọng hướng dẫn chi tiết việc thực hiện Luật Thuế giá trị gia tăng mới.

Doanh nghiệp cần nhanh chóng:

• Cập nhật quy định

• Điều chỉnh quy trình kế toán thuế

• Đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Download – Tải về Thông tư 18/2026/TT-BTC

Để nhìn rõ cơ chế, cách tốt nhất là xem vài tình huống thực tế.

---

Ví dụ 1 – Doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp khấu trừ (trường hợp phổ biến)

Công ty A bán hàng hóa, dịch vụ.

• Doanh thu bán hàng (chưa VAT): 500.000.000

• Thuế suất VAT: 10%

• Thuế GTGT đầu ra:
  500.000.000 × 10% = 50.000.000

Trong tháng công ty mua hàng hóa, dịch vụ:

• Mua máy chủ: 200.000.000

• VAT đầu vào:
  200.000.000 × 10% = 20.000.000

Thuế phải nộp:

VAT phải nộp = VAT đầu ra – VAT đầu vào

50.000.000 – 20.000.000
= 30.000.000

Doanh nghiệp nộp ngân sách 30 triệu.

Bản chất ở đây là nhà nước chỉ thu thuế trên giá trị gia tăng thật sự mà doanh nghiệp tạo ra và người trả tiền là Người mua.

Ví dụ 2 – Trường hợp có nhiều hóa đơn đầu vào

Công ty B bán thiết bị điện.

Doanh thu bán hàng:

• 1.000.000.000

• VAT đầu ra:
  1.000.000.000 × 10% = 100.000.000

Chi phí mua vào:

Tổng VAT đầu vào = 58.000.000

Thuế phải nộp = 100.000.000 – 58.000.000 = 42.000.000 

Ví dụ 3 – Thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu

Áp dụng cho hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh.

Hộ kinh doanh C bán đồ gia dụng.

• Doanh thu tháng: 200.000.000

• Tỷ lệ thuế GTGT ngành bán lẻ: 1%

Thuế phải nộp = 200.000.000 × 1% = 2.000.000

Ở phương pháp này không được khấu trừ VAT đầu vào.

Ví dụ 4 – Doanh nghiệp xuất khẩu (thuế suất 0%)

Công ty D xuất khẩu hàng may mặc.

• Doanh thu xuất khẩu: 2.000.000.000

• Thuế suất VAT: 0%

Thuế đầu ra = 0

Nhưng doanh nghiệp có VAT đầu vào:

• nguyên liệu: 120.000.000

Kết quả:

Doanh nghiệp được hoàn thuế 120.000.000.

Đây là cách nhà nước khuyến khích xuất khẩu: thuế GTGT không đánh vào hàng xuất khẩu.

Ví dụ 5 – Trường hợp VAT đầu vào lớn hơn đầu ra

Công ty E đầu tư nhà máy.

Tháng đó:

• VAT đầu ra: 40.000.000

• VAT đầu vào: 120.000.000

Chênh lệch:

120.000.000 – 40.000.000
= 80.000.000

Số thuế này sẽ:

• Được khấu trừ kỳ sau, hoặc

• Được hoàn thuế nếu đủ điều kiện.

Một nguyên tắc cần nhớ (rất quan trọng với kế toán)

Thuế đầu vào chỉ được khấu trừ khi:

1. Có hóa đơn hợp pháp

2. Thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn giá trị lớn

3. Phục vụ hoạt động chịu thuế

Nếu thiếu một trong ba điều kiện này, thuế đầu vào có thể bị loại.