Những điểm quan trọng trong Nghị định 254/2026/NĐ-CP mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần lưu ý

Ngày 30/06/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế 2025 về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, thay thế nhiều quy định trước đây và bổ sung hàng loạt nội dung mới tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh cũng như các đơn vị bán lẻ.

Tải nghị định 254/2026 tại đây: TẢI XUỐNG

Dưới đây là những điểm nổi bật mà doanh nghiệp cần cập nhật ngay để hạn chế rủi ro và chủ động chuyển đổi quy trình xuất hóa đơn.


1. Quy định rõ hơn về thông tin trên hóa đơn khi bán cho người tiêu dùng

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là quy định về trường hợp người mua không cung cấp thông tin.

Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP:

  • Nếu người mua cung cấp đầy đủ thông tin, hóa đơn phải thể hiện đầy đủ tên, địa chỉ và số định danh cá nhân theo quy định.
  • Nếu người mua không cung cấp thông tin, trên hóa đơn phải ghi rõ cụm từ:

“Bán cho người tiêu dùng”

Đây là quy định bắt buộc nhằm chuẩn hóa dữ liệu hóa đơn điện tử và giúp cơ quan thuế quản lý minh bạch hơn.


2. Hóa đơn “Bán cho người tiêu dùng” không dùng để hạch toán chi phí

Nghị định mới cũng quy định rõ:

Các hóa đơn không có đầy đủ thông tin người mua hoặc được lập dưới dạng “Bán cho người tiêu dùng” sẽ không có giá trị để tổ chức, doanh nghiệp khác sử dụng làm chứng từ hạch toán chi phí hoặc quyết toán thuế.

Điều này giúp hạn chế tình trạng mua bán hóa đơn và sử dụng hóa đơn sai mục đích.


3. Người tiêu dùng có thể được thưởng khi tố giác hành vi không xuất hóa đơn

Đây được xem là điểm mới có tác động lớn nhất đến hoạt động bán lẻ.

Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP:

  • Người tiêu dùng cung cấp thông tin trung thực giúp cơ quan thuế xử lý hành vi không lập hoặc không giao hóa đơn điện tử có thể được khen thưởng.
  • Mức thưởng tối đa bằng 10% số tiền xử phạt, nhưng không vượt quá 10 triệu đồng cho mỗi vụ việc.

Điều này dự báo sẽ làm gia tăng đáng kể việc khách hàng chủ động yêu cầu xuất hóa đơn khi mua hàng.


4. Mở rộng đối tượng áp dụng hóa đơn điện tử

Nghị định 254 tiếp tục mở rộng và làm rõ nhóm đối tượng phải sử dụng hóa đơn điện tử, đồng thời hướng dẫn cụ thể hơn đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Đối với nhiều lĩnh vực bán lẻ, việc xuất hóa đơn điện tử sẽ trở thành quy trình bắt buộc thay vì chỉ mang tính khuyến khích như trước.


5. Tăng phạm vi sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền

Các ngành nghề bán trực tiếp cho người tiêu dùng như:

  • Siêu thị
  • Cửa hàng bán lẻ
  • Nhà hàng
  • Quán ăn
  • Khách sạn
  • Dịch vụ giải trí
  • Rạp chiếu phim
  • Các cửa hàng dịch vụ

đều cần rà soát khả năng triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế khi thuộc đối tượng áp dụng theo quy định mới.


6. Siết chặt điều kiện sử dụng hóa đơn điện tử không có mã

Doanh nghiệp muốn sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về:

  • Hạ tầng công nghệ thông tin.
  • Phần mềm hóa đơn điện tử.
  • Khả năng truyền dữ liệu đầy đủ.
  • Kết nối với cơ quan thuế theo đúng quy định.

Điều này nhằm nâng cao chất lượng dữ liệu và giảm rủi ro gian lận hóa đơn.


7. Chuẩn hóa dữ liệu hóa đơn điện tử

Nghị định mới hướng đến việc:

  • Chuẩn hóa dữ liệu hóa đơn.
  • Đồng bộ dữ liệu với cơ quan thuế.
  • Tăng khả năng đối chiếu.
  • Tự động hóa quản lý hóa đơn.
  • Nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong quản lý thuế.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì từ 01/07/2026?

Để tuân thủ đúng quy định mới, doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên:

  • Rà soát quy trình lập hóa đơn hiện tại.
  • Đào tạo nhân viên bán hàng về quy định mới khi người mua không cung cấp thông tin.
  • Kiểm tra phần mềm hóa đơn điện tử đã đáp ứng Nghị định 254/2026/NĐ-CP hay chưa.
  • Đối với doanh nghiệp bán lẻ, cân nhắc triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền để giảm thao tác và hạn chế sai sót.
  • Chủ động cập nhật các hướng dẫn tiếp theo của Bộ Tài chính khi Nghị định đi vào thực tế.

Phần mềm Hóa đơn điện tử M-invoice và phần mềm Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền M-invoice đang update tính năng chọn cụm từ mặc định “Bán cho người tiêu dùng” để giúp khách hàng thao tác thuận lợi hơn trên phần mềm. Quý doanh nghiệp, hộ kinh doanh tham khảo ngay giải pháp trên website M-invoice.


Kết luận

Nghị định 254/2026/NĐ-CP đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý hóa đơn điện tử tại Việt Nam. Không chỉ mở rộng phạm vi áp dụng, nghị định còn siết chặt quy định về lập hóa đơn, tăng tính minh bạch và khuyến khích người tiêu dùng tham gia giám sát việc xuất hóa đơn.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các đơn vị bán lẻ nên chủ động cập nhật quy định mới, rà soát quy trình nội bộ và nâng cấp giải pháp hóa đơn điện tử để đảm bảo tuân thủ pháp luật, đồng thời tận dụng cơ hội chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh.