Nghị định 373/2025/NĐ-CP: Những điểm sửa đổi quan trọng của Nghị định 126/2020/NĐ-CP về quản lý thuế

Ngày 31/12/2025, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 373/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng của Nghị định 126/2020/NĐ-CP – văn bản nền tảng hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế.

Nghị định mới có hiệu lực từ ngày 14/02/2026, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân có thu nhập, đặc biệt là các nội dung liên quan đến kỳ khai thuế, quyết toán thuế TNCN, nghĩa vụ tài chính về đất đai và hệ thống mẫu biểu thuế.

1. Linh hoạt hơn về kỳ khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Một thay đổi rất thực tế nằm tại Điều 9 Nghị định 126/2020/NĐ-CP (được sửa đổi):

• Người nộp thuế khai TNCN theo tháng nhưng đủ điều kiện khai thuế GTGT theo quý → được lựa chọn khai TNCN theo quý.

• Nếu đã khai theo quý nhưng không đủ điều kiện:

  • Tự phát hiện: chuyển sang khai theo tháng từ quý tiếp theo, không bị phạt chậm nộp hồ sơ đối với các kỳ phải nộp lại.

  • Cơ quan thuế phát hiện: yêu cầu chuyển kỳ khai, nộp lại hồ sơ theo tháng và tính tiền chậm nộp theo quy định.

👉 Tinh thần chính sách: tạo điều kiện, giảm rủi ro xử phạt do sai kỳ khai, nhưng vẫn giữ kỷ cương quản lý thuế.

2. Quy định rõ nơi quyết toán thuế TNCN khi có nhiều nguồn thu nhập

Một điểm hay – và trước đây rất hay gây tranh cãi:

• Cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công từ hai nơi trở lên:

  • Nộp hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế quản lý tổ chức chi trả thu nhập lớn nhất trong năm.

  • Nếu nhiều nguồn thu bằng nhau → được quyền lựa chọn một cơ quan thuế trong số đó.

Trường hợp nộp sai nơi:

• Cơ quan thuế chủ động hỗ trợ chuyển hồ sơ, không “đá quả bóng trách nhiệm” về phía người nộp thuế.

👉 Một bước tiến rõ ràng theo hướng lấy người nộp thuế làm trung tâm.

3. Siết và chuẩn hóa nghĩa vụ tài chính về đất đai

Nghị định 373/2025/NĐ-CP sửa đổi toàn diện Điều 13 và Điều 18, tập trung vào:

3.1. Bổ sung đầy đủ các khoản thu từ đất đai

Bao gồm:

• Tiền sử dụng đất

• Tiền thuê đất

• Khoản tiền phải nộp bổ sung đối với thời gian chưa tính tiền thuê đất, tiền sử dụng đất

👉 Điều này giúp đóng các “khoảng trống pháp lý” từng gây khó cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan thuế.

3.2. Rút ngắn thời hạn thông báo nghĩa vụ tài chính

• Chỉ 03 – 07 ngày làm việc tùy từng loại nghĩa vụ.

• Quy định rõ trách nhiệm phối hợp – phản hồi – bổ sung thông tin giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý đất đai.

👉 Giảm chờ đợi, giảm ách tắc, giảm “ngâm hồ sơ”.

4. Quy định chi tiết thời hạn nộp tiền thuê đất, tiền sử dụng đất

Nghị định mới viết lại logic thời hạn nộp tiền, rất rõ ràng:

• Thuê đất trả tiền hằng năm:

  • Có thể chọn nộp 1 lần hoặc 2 lần/năm.

  • Mốc thời gian cố định: 31/5 và 31/10.

• Thuê đất trả tiền một lần hoặc nộp bổ sung:

  • 50% trong 30 ngày

  • 50% còn lại trong 90 ngày

👉 Doanh nghiệp dễ lập kế hoạch dòng tiền, hạn chế rủi ro chậm nộp.

5. Thống nhất và làm mới toàn bộ hệ thống mẫu biểu thuế

Một “cuộc đại tu” về mặt kỹ thuật nhưng cực kỳ quan trọng:

• Thay thế toàn bộ Phụ lục I, II, III của Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

• Ban hành hàng loạt mẫu biểu mới, đồng thời:

  • Bãi bỏ các mẫu tại Thông tư 80/2021/TT-BTC không còn phù hợp.

• Các mẫu liên quan đến:

  • Đăng ký thuế

  • Khai thuế

  • Gia hạn nộp thuế

  • APA (thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế)

👉 Doanh nghiệp, đơn vị cung cấp dịch vụ thuế – kế toán – hóa đơn điện tử bắt buộc cập nhật hệ thống trước thời điểm hiệu lực.

6. Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

• Hiệu lực: từ 14/02/2026.

• Quy định chuyển tiếp quan trọng:

  • Kỳ tính thuế năm 2025: vẫn tiếp tục sử dụng mẫu cũ theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP và Thông tư 80/2021/TT-BTC.

  • Các giao dịch đặc thù (dầu thô, khí thiên nhiên) từ 01/01/2026 áp dụng mẫu mới.

👉 Tránh “đứt gãy” khi chuyển đổi chính sách.

7. Nhận định tổng quan

Nghị định 373/2025/NĐ-CP không phải là sửa đổi nhỏ lẻ. Đây là một bước chuẩn hóa – làm sạch – làm rõ toàn bộ cơ chế quản lý thuế liên quan đến:

• Kỳ khai thuế

• Quyết toán thuế TNCN

• Nghĩa vụ tài chính đất đai

• Hệ thống biểu mẫu hành chính thuế

Thông điệp Nghị định rất rõ:
Quản lý chặt hơn – thủ tục gọn hơn – trách nhiệm minh bạch hơn.

Doanh nghiệp nào cập nhật sớm – chuẩn hóa quy trình sớm sẽ tránh được rủi ro và tiết kiệm rất nhiều chi phí tuân thủ.