Từ ngày 01/07/2026, Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực, trong đó quy định rõ các trường hợp người nộp thuế có thể bị áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Đây là nội dung mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh và kế toán cần đặc biệt lưu ý để tránh các rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có.
08 trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế
Theo Điều 48 Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan thuế có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với các trường hợp sau:
1. Nợ thuế quá 90 ngày
Người nộp thuế có số tiền thuế nợ quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế theo quy định.
2. Hết thời hạn gia hạn nhưng chưa nộp thuế
Người nộp thuế vẫn còn nợ thuế sau khi thời gian gia hạn nộp thuế đã kết thúc.
3. Không hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc có dấu hiệu tẩu tán tài sản
Doanh nghiệp có nợ thuế nhưng không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc có hành vi phát tán, chuyển nhượng tài sản nhằm né tránh nghĩa vụ thuế.
4. Không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế
Người nộp thuế không thực hiện quyết định xử phạt trong thời hạn quy định, trừ trường hợp được hoãn hoặc tạm đình chỉ thi hành.
5. Tiếp tục không chấp hành quyết định kiểm tra thuế
Đã bị xử phạt hành chính do không chấp hành quyết định kiểm tra thuế nhưng vẫn tiếp tục vi phạm.
6. Trường hợp được nộp dần tiền thuế nợ
Người nộp thuế được chấp thuận nộp dần tiền thuế nợ tối đa 12 tháng và có bảo lãnh của tổ chức tín dụng sẽ chưa bị áp dụng biện pháp cưỡng chế trong thời gian được chấp thuận.
7. Nợ phí hải quan và lệ phí hàng hóa quá cảnh
Không thực hiện biện pháp cưỡng chế đối với người nộp thuế đang có khoản nợ phí hải quan hoặc lệ phí hàng hóa, phương tiện vận tải quá cảnh theo quy định riêng.
8. Khoản thuế đang thực hiện bù trừ hoàn thuế
Cơ quan thuế không thực hiện cưỡng chế đối với số tiền thuế nợ đang được xử lý bù trừ với khoản hoàn thuế của người nộp thuế.
Cơ quan thuế cấp cơ sở có quyền cưỡng chế thuế không?
Có.
Theo Quyết định 1377/2025/QĐ-CT quy định về chức năng, nhiệm vụ của Thuế cơ sở, cơ quan thuế cấp cơ sở được trao quyền:
- Ấn định thuế;
- Thực hiện các biện pháp quản lý nợ thuế;
- Thực hiện cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế;
- Công khai thông tin người nộp thuế vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định.
Điều này cho thấy quyền cưỡng chế không chỉ thuộc cơ quan thuế cấp trên mà còn được thực hiện trực tiếp bởi cơ quan thuế quản lý địa bàn.
Mã tiểu mục nộp tiền chậm thi hành quyết định xử phạt thuế năm 2026
Theo Phụ lục III ban hành kèm Thông tư 130/2025/TT-BTC, khoản tiền phát sinh do chậm thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế được hạch toán theo:
Mã tiểu mục: 4272
Kế toán doanh nghiệp cần lưu ý mã tiểu mục này khi thực hiện nộp ngân sách nhà nước để tránh sai sót trong quá trình hạch toán và đối chiếu nghĩa vụ thuế.
Doanh nghiệp cần làm gì để tránh bị cưỡng chế thuế?
Để hạn chế nguy cơ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế, doanh nghiệp nên:
- Theo dõi thường xuyên tình trạng nợ thuế.
- Nộp thuế đúng hạn và đầy đủ.
- Kịp thời xử lý các thông báo của cơ quan thuế.
- Duy trì hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh.
- Thực hiện đầy đủ các quyết định kiểm tra, thanh tra thuế.
- Sử dụng hệ thống hóa đơn điện tử và phần mềm quản lý thuế giúp theo dõi nghĩa vụ thuế chính xác, kịp thời.
Kết luận
Luật Quản lý thuế 2025 đã siết chặt các biện pháp quản lý nợ thuế và cưỡng chế thuế từ ngày 01/07/2026. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát nghĩa vụ thuế, tuân thủ các quyết định của cơ quan quản lý thuế và xây dựng quy trình quản trị thuế bài bản để tránh các rủi ro về tài chính, pháp lý cũng như ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.