Ngày 21/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 291/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP).
Nghị định mới tập trung hoàn thiện quy định xử phạt đối với hoạt động cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin về thuế, đồng thời bảo đảm việc áp dụng chế tài thống nhất, tránh xử phạt chồng chéo.
Nghị định 291/2026/NĐ-CP sửa đổi nội dung gì?
Nghị định 291/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 125/2020/NĐ-CP theo ba nội dung đáng chú ý:
- Bổ sung cơ chế tránh xử phạt một hành vi nhiều lần.
- Bổ sung nhóm hành vi vi phạm mới về cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin về thuế.
- Đồng bộ hệ thống điều khoản khi bổ sung Điều 19a.
Đây đều là những thay đổi liên quan trực tiếp đến việc áp dụng chế tài xử phạt trong quản lý thuế.
Điểm mới 1: Bổ sung quy định tránh xử phạt chồng chéo
Nghị định 291/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 3 Điều 5 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Theo đó, đối với hành vi vi phạm về cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về thuế, nếu đã thuộc trường hợp bị xử phạt theo Điều 19a thì không tiếp tục bị xử phạt theo Điều 14, Điều 15 hoặc Điều 19 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Quy định này giúp bảo đảm nguyên tắc:
- Một hành vi chỉ bị xử phạt theo đúng nhóm hành vi tương ứng.
- Hạn chế tình trạng áp dụng nhiều chế tài cho cùng một vi phạm.
- Thống nhất trong quá trình xử lý vi phạm hành chính về thuế.
Điểm mới 2: Bổ sung Điều 19a về xử phạt hành vi cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin
Một trong những thay đổi quan trọng của Nghị định 291/2026/NĐ-CP là bổ sung Mục 3 và Điều 19a sau Mục 2 Chương II của Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Điều 19a quy định riêng về xử phạt các hành vi liên quan đến việc cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin về thuế.
Các hành vi được đề cập gồm:
- Cung cấp thông tin chậm theo thời hạn quy định.
- Hết thời hạn nhưng không cung cấp thông tin.
- Thông đồng hoặc bao che người nộp thuế nhằm cản trở cơ quan thuế thu thập, xác minh thông tin.
Theo thông tin công bố, mức xử phạt đối với nhóm hành vi này từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, tùy từng hành vi vi phạm.
Việc bổ sung Điều 19a giúp mở rộng phạm vi điều chỉnh của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, bởi trước đây nhóm hành vi này chưa được quy định thành một điều khoản xử phạt riêng.
Điểm mới 3: Đồng bộ hệ thống điều khoản sau khi bổ sung Điều 19a
Sau khi bổ sung Điều 19a, Nghị định 291/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi nhiều điều khoản của Nghị định 125/2020/NĐ-CP bằng cách bổ sung cụm từ “Điều 19a” sau số “19” tại các quy định có liên quan.
Việc sửa đổi này nhằm:
- Bảo đảm tính thống nhất giữa các điều khoản.
- Tránh bỏ sót căn cứ pháp lý khi áp dụng quy định xử phạt.
- Đồng bộ hệ thống văn bản sau khi bổ sung điều luật mới.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Từ những sửa đổi tại Nghị định 291/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp cần lưu ý một số nội dung sau:
| Nội dung | Doanh nghiệp cần thực hiện |
|---|---|
| Cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin về thuế | Thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền |
| Hồ sơ, dữ liệu thuế | Quản lý đầy đủ để sẵn sàng cung cấp khi được yêu cầu |
| Áp dụng quy định xử phạt | Theo dõi các trường hợp thuộc Điều 19a để hiểu đúng căn cứ xử lý |
| Quản trị tuân thủ | Chủ động rà soát quy trình nội bộ nhằm hạn chế các hành vi có thể bị xử phạt |
Những nội dung chưa được Nghị định 291/2026/NĐ-CP quy định
Theo tài liệu được cung cấp:
- Hiện Nghị định chỉ nêu việc bổ sung Điều 19a và phạm vi các hành vi bị xử phạt.
- Hiện văn bản chưa quy định chi tiết từng mức xử phạt tương ứng với từng hành vi cụ thể trong nội dung tài liệu được cung cấp.
- Doanh nghiệp cần chờ hướng dẫn từ cơ quan có thẩm quyền nếu có văn bản hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng các quy định mới.
Kết luận
Nghị định 291/2026/NĐ-CP tiếp tục hoàn thiện cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn theo hướng rõ ràng, đồng bộ hơn. Ba điểm mới đáng chú ý gồm cơ chế tránh xử phạt chồng chéo, bổ sung Điều 19a về xử phạt hành vi cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin về thuế và cập nhật hệ thống điều khoản liên quan để bảo đảm áp dụng thống nhất.
Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ cung cấp thông tin, quản lý hồ sơ thuế và thường xuyên cập nhật các quy định mới sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro pháp lý và hạn chế các vi phạm hành chính trong quá trình hoạt động.
Trong quá trình chuyển đổi số công tác tài chính – kế toán, các giải pháp của M-invoice như hóa đơn điện tử, chứng từ khấu trừ thuế TNCN và nền tảng quản trị dữ liệu thuế giúp doanh nghiệp lưu trữ dữ liệu tập trung, quản lý chứng từ điện tử đồng bộ và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về quản lý thuế theo quy định mới.